Burgerhulp via sms bij een hartstilstand
door Florence Imandt

Henk van Aert is ambulanceverpleegkundige en geeft training hoe je iemand met een hartstilstand moet reanimeren en hoe je een Automatische Externe Defibrillator moet gebruiken. Hier is hij aan het werk bij het bedrijf Bremtex in Oisterwijk.
foto Edwin Wiekens/ het fotoburo


18 mrt 2008 - BREDA - Vrijwilligers worden geïnformeerd door 112-meldkamer. Vrijwilligers die met een defibrillator om kunnen gaan via een sms'je naar iemand met een hartstilstand sturen.


Dat is heel in het kort de kern van een nieuw digitaal alarmeringssysteem dat de overlevingskans van hartpatiënten moet laten stijgen. De gedachte is dat vrijwilligers in sommige gevallen eerder ter plekke kunnen zijn dan ambulances. Die moeten soms van ver komen en snel reanimeren en defibrilleren (binnen vier tot zes minuten) is bij een hartstilstand van levensbelang.

Een naam heeft het nieuwe systeem nog niet, maar bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) spreken ze voorlopig van 'regionale netwerken van burgerhulpverleners'.

Ook in West- en Midden-Brabant wordt gewerkt aan de alarmering van burgers vanuit de regionale meldkamer. Sterker, de melkamer in Tilburg, waar alle 112-meldingen uit deze regio binnenkomen, heeft de benodigde software sinds een maand in huis. Alleen de vrijwilligers ontbreken nog. Die moeten gemeenten via bijvoorbeeld EHBO-verenigingen zelf zien te werven.

Meldkamermanager Rob Jansen: "Wij maken gebruik van PAMS: Public Acces Meldkamer Software. Dat systeem registreert aan de hand van postcodes en huisnummers alle vrijwilligers en alle plekken waar defibrillatoren zijn. Als via een 112-melding blijkt dat er reanimatiebehoefte is, sturen wij op basis van het PAMS-bestand twee sms'jes uit: eentje om een vrijwilliger naar het adres te sturen waar iemand een hartstilstand heeft (die moet beginnen met reanimeren: beademen en hartmassage, FI.). Het andere sms'je gaat naar een vrijwilliger die de dichtstbijzijnde defibrillator moet ophalen en daarmee naar de hartpatiënt gaan om het hartritme weer op gang te brengen. "

Tot nu toe was er in de regio West- en Midden-Brabant één inzet via sms en dat was in Oisterwijk. Niet helemaal toevallig daar, want in die gemeente is Henk van Aert actief als voorvechter van het systeem. Hij is ambulanceverpleegkundige en leidt een bedrijfje dat cursussen geeft in reanimeren en omgaan met een Automatische Externe Defibrillator (AED). " De directeur van een bedrijf waar ik training had gegeven, kreeg twee weken geleden een melding. Hij was binnen enkele minuten ter plekke, maar de patiënt heeft het helaas toch niet gered. In zeventig procent van de gevallen van een hartstilstand gaat het om een ritmestoornis. Die is vaak te verhelpen met een schokje. Maar bij een 'echte' stilstand is de prognose veel slechter."

Rob Jansen benadrukt dat sms-alarmering voor de meldkamers slechts 'een extra service' is en geen wettelijke plicht. " Wij zijn bijvoorbeeld niet verantwoordelijk als een melding niet doorkomt."

Over die juridische haken en ogen gaat het ministerie van VWS volgende maand praten met de Nederlandse Reanimatie Raad. "De kwestie van aansprakelijkheid is erg relevant", zegt woordvoerder Arnoud Strijbis. " Vrijwilligers inzetten via de professionele meldkamers is iets nieuws, waar we goed naar moeten kijken. We weten van diverse initiatieven en staan er sympathiek tegenover."